Niska emisja

Coraz częściej spotykamy się z pojęciami niska emisja i gospodarka niskoemisyjna w kontekście zagadnień związanych z ochroną środowiska i jakością powietrza. Co one oznaczają i czy są dla nas istotne oraz w jakim stopniu dotyczą naszego codziennego życia?

globNiska emisja to termin, który dotyczy źródeł zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego szkodliwymi dla środowiska gazami i pyłami na wysokości do 40m nad ziemią. Źródłami tymi są przede wszystkim gospodarstwa domowe i rolne, lokalne kotłownie oraz transport samochodowy. Największa odpowiedzialność za ten stan spoczywa jednak na domach jednorodzinnych, których w Polsce jest około 5 milionów, a większość z nich wybudowana została przed rokiem 1990. Są niedocieplone, wyposażone w przestarzałe technologie grzewcze i wykorzystują węgiel o niskiej jakości. Emitowany z ich kominów dym zawiera niezwykle szkodliwe dla naszego zdrowia substancje – trujące gazy (tlenek węgla czy tlenki siarki odpowiedzialne za choroby układu oddechowego) oraz toksyczne pyły zwierające metale ciężkie (m.in. rtęć czy ołów), które wraz z innymi substancjami chemicznymi przyczyniają się do powstawania chorób układu krążenia, chorób nowotworowych i innych.

Powszechnie wiadomym jest, że do procesu spalania niezbędny jest tlen, który występuje w powietrzu atmosferycznym. Gdy w procesie spalania brakuje  powietrza (np. z powodu ograniczonej przepustowości komina wynikającej np. ze zbyt rzadkiego jego oczyszczania) mamy do czynienia ze zjawiskiem spalania niezupełnego. Im mniejsza ilość tlenu wykorzystywana jest do spalania, tym więcej wydziela się CO (tlenku węgla), potocznie zwanego czadem, który jest gazem toksycznym.

Bardzo często właściciele domów jednorodzinnych, przede wszystkim ze względu na oszczędności, zwracają uwagę na cenę węgla, a nie na jego jakość. Wysokiej jakości węgiel może być nawet dwukrotnie droższy od tego słabszej jakości. Jednakże niekoniecznie musi się to przekładać na oszczędność, ponieważ węgiel słabej jakości ma niższą wartość opałową (czyli ilość energii zawartej w kg paliwa), co oznacza, że trzeba go spalić więcej. Dodatkowo tani węgiel niskiej jakości charakteryzuje się wysoką zawartością siarki, popiołu i mułu węglowego, które negatywnie wpływają na emisję zanieczyszczeń, nawet w przypadku odpowiedniego prowadzenia procesu spalania. Wysoka zawartość siarki w paliwie ma np. bezpośredni wpływ na emisję toksycznych tlenków siarki do atmosfery. Duża ilość popiołu i mułu węglowego może natomiast wiązać się z podwyższoną emisją pyłów.

Nie bez znaczenia dla jakości powietrza, którym oddychamy jest powszechna w Polsce praktyka spalania odpadów (kartony, stare gazety, stare meble, ubrania, a nawet plastikowe opakowania i inne tworzywa sztuczne). Działalność taka jest niezwykle szkodliwa, ponieważ w wyniku niskiej temperatury spalania tych odpadów uwalniają się do powietrza bardzo toksyczne opary. Są one znacznie bardziej szkodliwe niż te uwalniające się podczas spalania jakiegokolwiek paliwa, nawet złej jakości. Dodatkowo, powstająca podczas spalania tzw. mokra sadza może powodować ograniczenie ciągu kominowego, a tym samym ograniczenie dostępu powietrza do paleniska, i spowodować wzrost emisji toksycznego tlenku węgla (czadu). Ograniczenie przepustowości komina może spowodować także cofnięcie spalin do pomieszczeń mieszkalnych, co z kolei grozi zatruciem mieszkańców. Szacuje się, że około 50% przypadków zaczadzeń wystąpiło w mieszkaniach i domach, w których w kotłach spalano śmieci.

W miejscowościach o słabej wentylacji niska emisja jest główną przyczyną powstawania smogu, który zwiększa zachorowalność oraz śmiertelność związaną z chorobami układu krążenia i oddychania.

koniczynaDziałania, które skupiają się na ograniczeniu niskiej emisji poprzez wdrażanie rozwiązań efektywnych energetycznie, wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii i stosowanie technologii chroniących środowisko naturalne to gospodarka niskoemisyjna. Wdrażanie działań wskazanych powyżej ma znaczny wpływ na poprawę jakości powietrza. Ma to szczególne znaczenie na obszarach, na których odnotowuje się przekroczenia poziomów dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w powietrzu i realizowane są m. in. programy ochrony powietrza. Jednym z bardzo ważnych narzędzi do rozwiązania tego problemu jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej.

PrintFriendly and PDF